Một mùa 20/11 nữa lại về, còn gì ý nghĩa hơn trong ngày tri ân các nhà giáo bằng việc cùng lắng nghe tâm sự, trải lòng của những người lái đò thầm lặng. Nhân dịp đặc biệt này, nghệ sĩ Piano/giáo viên âm nhạc Ngọc Tuyết đã dành thời gian chia sẻ những câu chuyện nghề, chuyện đời sau hơn một thập kỷ gắn bó với ngành sư phạm. 

Tôi lựa chọn làm người lái đò thầm lặng đứng sau thế hệ trẻ

Được theo học bài bản về âm nhạc, tại sao chị không lựa chọn dấn thân vào showbiz mà lại theo đuổi công tác sư phạm?

Tôi tốt nghiệp chuyên ngành Nhạc cụ phương tây Đại học Văn hóa Nghệ thuật và Quân đội và Sư phạm Âm nhạc Đại học Sư phạm Thái Nguyên. Hiện tại, tôi đang theo học Cao học Lý luận & Phương pháp dạy học âm nhạc. Nhiều người cũng hỏi rằng tại sao tôi không xuất hiện trước khán giả với vai trò nghệ sĩ piano. Tuy nhiên, đối với tôi công tác đào tạo giống như một cái duyên. Có thể nói, tôi không lựa chọn mà “Nghề chọn người”. Tôi bén duyên với nghề và cứ thế theo đuổi, cống hiến đến tận bây giờ.

Ngay từ khi là sinh viên năm hai trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật và Quân đội, tôi đã có cơ duyên gắn bó với ngành sư phạm. Giáo viên chuyên ngành Piano của tôi khi đó là nghệ sĩ Thu Hiền. Cô là người đã khơi nguồn tình yêu với nghề sư phạm trong tôi. Tôi luôn biết ơn bởi khi đó cô đã tin tưởng và giao cho tôi giảng dạy nhiều lớp Piano cá nhân. Từ đó, năng lực giảng dạy của tôi được trau dồi, phát triển rất nhiều. Qua từng ngày, tôi nhận ra sự tiến bộ của bản thân và yêu nghề hơn nữa. Nghề sư phạm đối với tôi có thể được coi là “định mệnh”.

Gần 20/11 rồi, chị cảm thấy thế nào? Có năm nào 20/11 của chị đặc biệt, đáng nhớ hay buồn tủi gì có thể chia sẻ thêm không?

Theo quan điểm cá nhân của tôi, nhà giáo vẫn mãi luôn là một trong những nghề cao quý nhất. Mỗi dịp 20/11 là “mùa tri ân” đối với tôi. Tôi thường dành thời gian để tới thăm thầy cô đã và đang giảng dạy mình để cùng thầy cô ôn lại những kỷ niệm, cùng hàn huyên chuyện nghề, chuyện đời.

20/11 cũng là dịp tôi nhận được rất nhiều tình cảm từ học sinh, phụ huynh cũng như người thân và bạn bè. 20/11/2006 là “Tết thầy cô” đáng nhớ nhất của tôi. Đó là những năm tôi mới bắt đầu chập chững những bước đầu tiên trên con đường sư phạm. Hôm đó, trên đường đi làm, tôi không may bị tai nạn giao thông khá nặng. Người dân quanh đó thấy vậy đã giúp tôi đứng dậy, dựng xe lên và thu xếp đồ đạc. Tôi vẫn nhớ có vài cô bác nói: “Cô giáo đây mà, đưa đi viện chụp chiếu đi”. Khi mọi người nhận ra tôi là giáo viên, tất cả đều giúp đỡ nhiệt tình, hết lòng. Ở trong hoàn cảnh như vậy, tình cảm của những người xung quanh khiến tôi vô cùng ấm lòng, cảm thấy xúc động vì ngành nghề của mình được yêu thương và trân quý.

Những người đứng sau như chị thường không nhận được nhiều ánh hào quang. Chị có chạnh lòng về điều này?

Hoạt động nghệ thuật, hầu hết các nghệ sĩ đều ao ước được đứng trên sân khấu, tỏa sáng và nhận về những tràng pháo tay không ngớt của khán giả. Đó là giấc mộng không của riêng ai. Tuy nhiên, nếu người nào cũng khao khát ánh hào quang như vậy thì ai sẽ là người đứng sau, giúp đỡ, hỗ trợ, chắp cánh cho những ước mơ.

Đối với tôi, công tác đào tạo là đam mê, là công việc mà tôi luôn mong muốn được cống hiến. Tôi lựa chọn làm người lái đò thầm lặng, đưa thế hệ trẻ tài năng sang sông. Được làm nghề mình yêu thích, được thăng hoa với cảm xúc của mình là đặc ân lớn nhất. Chính vì vậy, tôi luôn nghiêm túc trong công việc, nỗ lực, cố gắng làm tốt nhất để nâng tầm uy tín. Tôi quan niệm: “Làm nhiều, làm tử tế, làm hết sức sẽ tạo nên nhân cách lớn”. 

Có rất nhiều người cho rằng thành công của người làm nghệ thuật phần lớn nằm ở tài năng thiên bẩm mà phủ nhận ít nhiều công sức của người thầy. Là người làm công tác đào tạo, chị nghĩ sao về điều này?

Theo tôi, tài năng thiên bẩm là điều kiện cần, còn quá trình luyện tập, tu dưỡng là điều kiện đủ trên con đường bước đến thành công. Tôi rất tâm đắc với một câu nói: “Ngọc bất trác bất thành khí”. Hầu hết những nghệ sĩ có tên tuổi trên thế giới đều là người có khả năng học hỏi, rèn rũa, trau dồi kiến thức và kỹ năng của bản thân. Nhận thức được điều đó, bản thân tôi vẫn luôn duy trì quá trình học hỏi không ngừng nghỉ. Mỗi người thầy, mỗi lớp học, thậm chí là mỗi học sinh đều mang đến cho tôi những tri thức nhất định. Sự cộng hưởng của tài năng thiên bẩm và thời gian rèn luyện chính là bệ phóng vững chắc cho các nghệ sĩ chân chính.

Hoạt động nghệ thuật ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học văn hóa của con trẻ là suy nghĩ phiến diện

Sở hữu trung tâm nghệ thuật Music Wave với nhiều học trò nhí đạt thành tích đáng nể, chị có cho rằng thành công sớm sẽ trở thành áp lực đối với các bé trên con đường theo đuổi nghệ thuật?

Có một quy luật bất thành văn trong thế giới nghệ thuật: Hầu hết các nghệ sĩ nổi tiếng sớm đều phải trải qua những năm tháng tuổi thơ khó khăn, áp lực. Những đánh giá tiêu cực từ phía công chúng sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến cảm xúc và tâm lý của các em, các con. Là người làm thầy, tôi luôn luôn cùng phụ huynh đưa ra hướng đi tốt nhất cho sự phát triển của con trẻ. Bài toán khó nhất cho những người làm nghề như chúng tôi là làm sao để các con vẫn tiến bộ mỗi ngày mà không bị áp lực.

Các bé theo đuổi lĩnh vực nghệ thuật đều phải nỗ lực gấp nhiều lần bạn bè cùng trang lứa. Các con phải đối mặt và học cách tiếp nhận những đánh giá, nhận xét của khán giả. Những bài học này sẽ sớm giúp các con trưởng thành, can đảm và bản lĩnh hơn để theo đuổi con đường đã chọn lựa đến cùng. Với cương vị người lái đò, bản thân Ngọc Tuyết phải có trách nhiệm giúp các con biết tiếp thu những ý kiến đóng góp, có tính xây dựng và bỏ ngoài tai những đánh giá phiến diện, tiêu cực. Đó sẽ là hành trang vững chắc cho chặng đường phát triển lâu dài của các tài năng nhí.

Việc cân bằng giữa học văn hoá và nghệ thuật cho các bé là băn khoăn của rất nhiều phụ huynh. Chị nghĩ sao về điều này?

Sau 15 năm làm việc trong ngành giáo dục nghệ thuật, Ngọc Tuyết có thể khẳng định quan điểm này là hoàn toàn phiến diện. Việc hoạt động nghệ thuật không chỉ giúp các bé giải tỏa căng thẳng sau những giờ học văn hóa trên trường lớp mà còn kích thích trí tưởng tượng, sức sáng tạo của các con. Các nền giáo dục hàng đầu trên thế giới đều khuyến khích con trẻ tham gia các lớp học nghệ thuật và thể chất để phát triển một cách toàn diện. Vì thế, ý kiến về sự mất cân bằng của một số ít cá nhân là không có cơ sở.

Phụ huynh văn minh, hiện đại nên thay đổi tư duy để cùng đồng hành cùng các con trong quá trình trưởng thành. Hiện nay, giáo dục nghệ thuật đang ngày càng trở nên quan trọng, trở thành một phần tất yếu trong hành trình phát triển của các mầm non tương lai.

Có nhiều bé từ nhỏ đã có năng khiếu nghệ thuật nhưng cuối cùng lại lựa chọn hướng đi khác. Nếu học trò của chị cũng vậy, chị có thấy tiếc cho các bé?

Câu hỏi này khiến Ngọc Tuyết nghĩ về câu chuyện của chính mình. Tôi là một người có tính tự lập cao, có phần hơi ương bướng. Vì thế, mặc dù gia đình không có ai làm nghệ thuật nhưng vì yêu thích vì đam mê nên vẫn quyết định theo đuổi con đường này đến cùng. Ban đầu bố mẹ cũng đầu tư để tôi học theo sở thích thôi. Đến khi thấy con gái muốn thi vào Đại học Văn Hóa Nghệ Thuật Quân Đội và hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp thì gia đình cũng suy nghĩ, trăn trở rất nhiều. Mẹ tôi đã rất lo lắng vì cô con gái nhỏ sẽ phải xa gia đình, bước vào môi trường nghệ thuật đầy cám dỗ. Thế nhưng, vì thấy đam mê trong tôi quá lớn, gia đình cuối cùng cũng ủng hộ nguyện vọng của con gái.

Theo Ngọc Tuyết, dù biết lao động nghệ thuật vất vả nhưng cha mẹ không nên để con trẻ lãng phí tài năng. Nếu có đam mê, năng khiếu, hãy cứ để các con tự do sáng tạo, tự do phát triển. Là người làm công tác đào tạo, tôi thấy rất tiếc cho những tài năng nhí phải tạm gác lại giấc mơ nghệ thuật để rẽ sang một hướng đi khác. Đó có thể là hướng đi an toàn, ổn định nhưng lại không phù hợp với năng lực, mong muốn, nguyện vọng của các con. 

Theo đuổi nghệ thuật, ai cũng muốn “thai nghén” được những tác phẩm để đời

Đảm nhiệm nhiều công việc cùng lúc từ quản lý trung tâm nghệ thuật Music Wave đến nhạc sĩ, giám đốc âm nhạc, chị có sợ bản thân làm “chưa tới”?

Tôi phải thừa nhận bản thân là người tham công tiếc việc. Mọi người xung quanh cũng thắc mắc tại sao tôi có thể xoay sở với khối lượng công việc lớn như thế. Nhưng đối với Ngọc Tuyết, mỗi công việc đều là một cơ duyên không nên để lỡ mất. Hơn nữa, mọi vị trí tôi đảm nhiệm đều xuất phát từ cội gốc chung - âm nhạc. Là người có tình yêu nghệ thuật mãnh liệt, tôi không cảm thấy vất vả hay khó khăn khi làm những công việc liên quan đến âm nhạc. 

Nếu cứ lo lắng làm “chưa tới” thì sao có thể khám phá hết khả năng tiềm tàng của bản thân. Vì thế, Ngọc Tuyết chỉ sợ không dám làm chứ không sợ mình làm “chưa tới”. Ở mỗi cương vị, mỗi vai trò khác nhau, tôi đều cố gắng, nỗ lực hết mình để hoàn thành tốt nhất, trọn vẹn nhất có thể. Bản thân là người cầu toàn, tôi luôn muốn đảm bảo chất lượng, hiệu quả công việc ở mức tối đa.

Được biết chị cũng bén duyên với công việc sáng tác, đây có phải hướng đi lâu dài của Ngọc Tuyết?

Là người làm nghệ thuật, bất cứ ai cũng mong muốn “thai nghén” được những tác phẩm để đời. Nếu công tác sư phạm cho tôi cơ hội học hỏi, trau dồi, hoàn thiện chuyên môn thì công việc sáng tác giải phóng khả năng sáng tạo trong tôi. Mỗi câu hát, mỗi giai điệu đều phản ánh bức tranh cuộc đời qua lăng kính người nghệ sĩ. Vì thế, sáng tác là cách Ngọc Tuyết chọn để bày tỏ quan điểm, góc nhìn, gửi gắm tâm tư, tình cảm bản thân. 

Là nhạc sĩ trẻ, Ngọc Tuyết nhận thấy bản thân cần phải cố gắng nhiều hơn nữa để mang đến những sản phẩm nghệ thuật chất lượng cho công chúng. Tôi cũng may mắn có duyên viết những ca khúc ngợi ca truyền thống doanh nghiệp như “Anh! Người chiến sĩ doanh nhân”, “Hoa gạo tháng ba” (Viết về Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền) hay “Taxi Bình An - Vươn tầm cao mới” (Viết về công ty vận tải Miền Bắc). Có thể nói, cơ duyên này đã cho tôi hiểu hơn những khó khăn, vất vả của các chiến sĩ doanh nhân. Mỗi sáng tác đều được khơi nguồn từ những thấu hiểu, cảm thông, niềm tự hào sâu sắc mà Ngọc Tuyết dành cho các công ty, doanh nghiệp có cơ hội hợp tác. Tôi cũng kỳ vọng sáng tác, sản xuất âm nhạc sẽ là hướng đi lâu dài trên con đường sự nghiệp của bản thân.

Là một nữ nhạc sĩ trẻ đầy tiềm năng, Ngọc Tuyết có muốn thử sức ở những thể loại âm nhạc trẻ trung, sôi động hơn không?

Hiện giờ, Ngọc Tuyết đang sống ở những năm tháng tuổi trẻ nhiệt huyết. Vì thế, tôi tin rằng bản thân có thể dễ dàng mang sức trẻ vào trong âm nhạc. Bởi âm nhạc xét cho cùng chính là tấm gương phản chiếu của người nghệ sĩ. Tôi luôn sẵn sàng thử thách bản thân ở những thể loại nhạc mới mẻ, thú vị. Có thể trong tương lai, khán giả sẽ thấy tên tôi dưới những bản Pop, Ballad, R&B,... 

Công việc sáng tạo luôn đòi hỏi sự làm mới liên tục để tránh những vòng tròn lặp lại nhàm chán. Chính những thể loại, phong cách âm nhạc mới sẽ là nguồn cảm hứng bất tận để tôi đặt bút viết. Biết đâu tôi lại phù hợp với một dòng nhạc nào đấy mà bản thân chưa từng thử sức, khám phá. Mình còn trẻ, tại sao phải ngại sai, ngại thử sức. 

Chị muốn được khán giả gọi là nhạc sĩ hay giáo viên âm nhạc?

Đối với Ngọc Tuyết, danh xưng không quá quan trọng. Điều cốt yếu là mình làm được gì cho nghề, cho người và cho đời. Trên cương vị giáo viên, tôi mong muốn truyền tải đến các con không chỉ kiến thức hàn lâm mà cả lòng yêu nghề, niềm đam mê nghệ thuật cháy bỏng. Chắp cánh ước mơ cho các con chính là thiên chức, là sứ mệnh thiêng liêng của những người làm công tác giáo dục như tôi.

Ở vai trò nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc, tôi lại muốn cống hiến hết mình bằng những sản phẩm nghệ thuật chất lượng, tâm huyết, chỉn chu. Tôi mong khán giả có thể đánh giá, nhìn nhận Ngọc Tuyết qua những tác phẩm đã chắp bút. Sự đón nhận, ủng hộ của công chúng nghe nhạc chính là món quà vô giá với nghệ sĩ chúng tôi. 

Duy Đức